|
Tarihçe
Menemen'in kuruluşu milat öncesine dayanmakla birlikte kesin bir tarih
saptanmış değildir. İlçenin M.Ö. 1000 yıllarında Eoliyenlerle
İyonyalıların hudutlarını oluşturan Gediz (Hermos) nehrinin sol sahiline
yakın olan bugünkü Yahşelli köyü civarında kurulduğu zannedilmektedir.
M.Ö. 263-241 yılları arasında da Asarlık köyü yakınlarına nakledildiği,
Anadolu Beylikleri zamanında bugünkü yerine taşındığı bilinmektedir.
Uzun yıllar İonyalıların egemenliği altında kalan Menemen, daha sonra
Frigyalıların egemenliği altına girmiştir. Bölge el değiştirmesine
rağmen İyonlar bazı yerlerde egemenliklerini sürdürmüşlerdir.
Frigyalıların egemenliği M.Ö.676-546 yılları arasında Lidyalılar
izlemişlerdir.
Son Lidya Kralı Krezüs'ün Pers Hükümdarı Kurus'a (Kirus) yenilmesiyle
M.Ö. 546 yılında Anadolu sahilleri dolayısıyla Menemen, Perslerin eline
geçti. M.Ö.334 yılına dek süren Pers istilası Büyük İskender'in
Anadolu'yu istilası ile son buldu. Makedonya Kralı Büyük İskender'in M.Ö.
323 yılında ölümü üzerine zaptettiği topraklar üzerinde, Helenizm
Krallıkları denen Asya, Mısır ve Makedonya Krallıkları kuruldu. Asya
Krallığı sınırları içinde kalan Batı Anadolu'da Büyük İskender'in
kumandanlarından biri tarafından bugünkü Bergama ve yöresinde “Bergama
Krallığı” kurulmuştur.
Bu sırada Menemen ve çevresi de Bergama Krallığı'nın egemenliğini
tanımıştır. M.Ö. 64 yılında Asya Krallığı Romalılar tarafından ortadan
kaldırılınca kasaba Romalıların egemenliği altına girmiştir. Daha sonra
Roma İmparatorluğu’ nun ikiye bölünmesi üzerine (M.S. 395) Doğu Roma
İmparatorluğu'nun (Bizans) payına düşmüştür. Anadolu'da Malazgirt Zaferi
ile başlayan Selçuklu egemenliği kısa süre de Menemen’i de içine
aldı.(1048) Ancak Haçlı Seferlerine rastlayan bu dönemlerde Menemen'in
birkaç kez el değiştirdiği görülmüştür.
Anadolu Selçukluları'nın son zamanlarda bağımsızlıklarını ilan eden
Germiyanoğulları'nın yardımı ile Manisa ve çevresini elde eden Saruhan
Bey 1300 yıllarında Saruhan Beyliği'ni kurdu. 1313 yılında Menemen ve
Foça yörelerini de egemenliği altına alarak sınırlarını genişletti
Anadolu'da Osmanlı Beyliği'nin kurulması sırasında Saruhan Beyliği'ni
ortadan kaldıran Yıldırım Beyazıt Menemen'i de Osmanlı Beyliği sınırları
içine dahil etti. Yıldırım Beyazıt 1402 yılında Ankara Savaşı'nda
Timurlenk'e yenilince Timurlenk Anadolu Beylikleri'ne bağımsızlıklarını
geri verdi. Bu arada Saruhan Beyliği de eski toprakları üzerinde
bağımsızlığını ilan etti. Osmanlı tahtında hüküm süren Fetret Devri
olarak adlandırılan döneme Çelebi Mehmet, diğer kardeşlerini yenerek son
verdi ve yeniden Anadolu birliğini kurma çabalarına girişti. Mehmet
Çelebi Saruhan Beyi'ni öldürerek bir asırdan beri devam etmekte olan
Saruhan Beyliği'ne son verdi.
Menemen ve çevresi de yeniden Osmanlı egemenliğine geçmiş oldu. 1425
yılında 2. Murat Menemen'i kesin olarak Osmanlılar'a bağladı. 1850
yılında eyalet merkezinin Aydın'dan İzmir'e alınmasıyla Menemen de
Manisa'dan ayrılıp İzmir'e bağlandı.
479 yıl Osmanlı idaresinde kalan Menemen, İzmir'in işgalini takip eden
19 Mayıs 1919 tarihinde Yunanlılar tarafından işgal edildi. Üç yıldan
fazla süren işgal sırasında Menemen çok kötü ve acı günler yaşamıştır.
16 Haziran 1919 günü, işgal esnasında halka itidal telkin etmiş bulunan
Menemen Kaymakamı Kemal Bey ve maiyetindeki 6 jandarma şehit edilmiştir.
17 Haziran 1919 günü Bergama baskınında hezimete uğrayarak dönmüş
bulunan Yunan birliklerinin Menemen'de gerçekleştirdikleri, muhtemelen
1000'e yakın kişinin bir gün içinde öldürüldüğü katliam Ege Bölgesi'nde
işgal döneminin en kara sayfalarından birini oluşturmuştur. [1]
İşgale rağmen Menemenli hiçbir zaman Yunan buyruğu altına girmemiş zaman
zaman dağlara çıkarak Yunan askeri birliklerine baskınlar yaparak
zayiatlar verdirmişlerdir.
Menemen, Kurtuluş Savaşı sonrasında zafer kazanan Türk Ordusu'nun 9
Eylül 1922'de şehre girmesiyle tekrar bağımsızlığına kavuşmuştur. 9
Eylül günü Menemen'in en mutlu günü olarak kabul edilmiştir.
Menemen genelinde ilaçlama yaptığımız böcekler; hamam böceği, tahta
kurusu, kalorifer böceği, kara fatma, oryantal hamam böceği, Amerikan
hamam böceği, hamamböceği, Alman hamam böceği, çiyan, bit, pire, çıyan,
kene, fare, akrep, örümcek, kırk ayak, yılan, tahta kurdu, ağaç kurdu,
kırkayak, tespihböceği, tesbihböceği, tespih böceği, tesbih böceği,
güve, çekirge, gümüş böceği, ev faresi, lağım faresi, çatı faresi,
fındık faresi vb. şeklinde sıralanabilir. |
